In 2018 kwam ik voor het eerst in aanraking met de techniek van natuurlijk verven tijdens een workshop van Susana Mejía in Melly (destijds Witte de With). Op dat moment exposeerde zij haar project Color Amazonia, waarin zij de rijke kleuren van natuurlijke materialen onderzocht.
Tijdens de workshop maakten we verf van natuurlijke ingrediënten, zoals kurkuma, en gebruikten deze om papier te beschilderen. Ik was meteen gefascineerd door het proces: hoe planten, bloemen en kruiden hun eigen unieke kleuren kunnen afgeven. Die ervaring maakte me nieuwsgierig en inspireerde me om me verder te verdiepen in de wereld van natuurlijk verven.
Sindsdien ben ik blijven experimenteren met verschillende materialen en technieken. Wat mij aanspreekt, is de combinatie van creativiteit, ambacht en de verbinding met de natuur. Iedere kleur vertelt zijn eigen verhaal en geen enkel resultaat is precies hetzelfde.
Vervolgens ben ik zelf gaan experimenteren met verschillende soorten thee als natuurlijke kleurbron. Daarbij haalde ik veel inspiratie uit het werk en de online informatie van Rebecca Desnos, een pionier op het gebied van natuurlijk verven.
Door te spelen met onder andere zwarte, rooibos en kamille thee ontdekte ik hoe verrassend rijk en veelzijdig natuurlijke kleuren kunnen zijn. Het experimenteren gaf me niet alleen meer kennis over het verfproces, maar ook een diepere waardering voor de materialen die de natuur ons biedt.
Natuurlijk verven is eigenlijk een eeuwenoude traditie. Voordat synthetische kleurstoffen werden uitgevonden, kleurden mensen textiel uitsluitend met materialen uit de natuur. Planten, bloemen, boomschors en wortels vormden de basis van een rijk kleurenpalet.
Ook in Nederland werden verschillende inheemse gewassen gebruikt om textiel te verven. Bekende voorbeelden zijn meekrap, die prachtige rode tinten geeft, wede voor blauwe kleuren en wouw voor heldere geeltinten. Deze kennis werd generaties lang doorgegeven en vormde een belangrijk onderdeel van het dagelijks leven.
Tijdens een artist residency bij Villa R in Sicilië ben ik me nog verder gaan verdiepen in natuurlijk verven, en in het bijzonder in het werken met sojamelk als bindmiddel. Sojamelk helpt de natuurlijke pigmenten zich beter aan de stof te hechten en zorgt voor diepe kleurlagen.
Tijdens deze periode heb ik geëxperimenteerd met verschillende natuurlijke materialen, zoals avocado- en uienschillen, maar ook met bladeren en planten uit de omgeving. Door hier kleur uit te trekken en stoffen ermee te verven, ontdekte ik opnieuw hoe verrassend en levendig kleuren uit de natuur kunnen zijn.
Er zijn veel verschillende technieken om textiel op een natuurlijke manier te kleuren. Naast het werken met sojamelk als bindmiddel kun je stoffen bijvoorbeeld verven door ze te koken in een verfbad, te stomen met bladeren en bloemen of kleuren rechtstreeks uit planten te halen door middel van hameren, ook wel eco printing of flower pounding genoemd.
Elke techniek levert weer andere resultaten op. Juist dat verrassende en experimentele aspect maakt natuurlijk verven voor mij zo boeiend. De natuur werkt nooit helemaal volgens plan, waardoor iedere lap stof een uniek karakter krijgt.
Inmiddels geef ik natuurlijk verf workshos aan zowel volwassenen als kinderen. Door de jaren heen heb ik deze workshops mogen verzorgen op uiteenlopende locaties, waaronder Wild Roots Herbal Gathering, Stadskwekerij De Kas, De Kunstkerk, Kunstinstituut Melly en verschillende basisscholen.
Wat ik bijzonder vind, is dat ik inmiddels zelf workshops geef bij Kunstinstituut Melly – de plek waar ik ooit voor het eerst ontdekte hoe je textiel kunt kleuren met ingrediënten uit de natuur. Het voelt als een mooie cirkel die rond is gekomen.
Tijdens mijn workshops nodig ik deelnemers uit om te vertragen, te experimenteren en de verrassende kleuren van planten, kruiden en andere natuurlijke materialen te ontdekken. Daarbij staan nieuwsgierigheid, creativiteit en plezier centraal.
Bijzonder toch wat je allemaal met de natuur kunt doen?!
Zou jij voor jouw organisatie, school, verjaardag, buurthuis of tuinvereninging ook zo’n workshop willen volgen? Schroom dan niet om contact met mij op te nemen.
Foto door Anika Lee Vroom
